8 คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการนอนกรน..อย่าพลาด
19 จำนวนผู้เข้าชม |
ศาสตราจารย์นายแพทย์วิชญ์ บรรณหิรัญ
American Board of Sleep Medicine
Certified International Sleep Specialist
นอนกรนเป็นปัญหาที่พบได้ทุกเพศและทุกวัย บางคนกรนเพียงชั่วคราว แต่บางคนอาจมีโรคหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น หรือ Obstructive Sleep Apnea (OSA) ร่วมด้วย ซึ่งอาจส่งผลต่อสุขภาพและคุณภาพชีวิตในระยะยาว
ต่อไปนี้เป็น 8 คำถามที่คนไข้มักถามบ่อยเกี่ยวกับการนอนกรนไว้ดังนี้
1. จะรู้ได้อย่างไรว่าตัวเองนอนกรน
สัญญาณที่ควรสังเกต ได้แก่ นอนกรนดังเป็นประจำ เสียงกรนขาดเป็นช่วง ๆ คล้ายหยุดหายใจ มีอาการสำลักหรือสะดุ้งตื่น ตื่นมาคอแห้ง ปวดศีรษะตอนเช้า นอนหลับไม่เต็มอิ่ม หรือรู้สึกง่วงมากผิดปกติในเวลากลางวัน
โทรศัพท์มือถือหรือแอปพลิเคชันอาจช่วยบันทึกเสียงกรนได้ แต่ไม่สามารถยืนยันได้ว่าเป็นโรคหยุดหายใจขณะหลับหรือไม่ หากมีอาการผิดปกติร่วมด้วย ควรพบแพทย์เพื่อประเมิน และอาจจำเป็นต้องตรวจการนอนหลับ หรือ sleep test
2. นอนกรนเกิดจากอะไร
สาเหตุที่พบบ่อย ได้แก่
- น้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน
- ภูมิแพ้ คัดจมูก หรือผนังกั้นช่องจมูกคด
- ต่อมทอนซิลหรืออะดีนอยด์โต
- ลิ้นโต ลิ้นไก่ยาว หรือเพดานอ่อนหย่อน
- คางเล็ก คางสั้น หรือโครงสร้างใบหน้าที่ทำให้ทางเดินหายใจแคบ
- กล้ามเนื้อลิ้นและคอหอยหย่อนตัวขณะหลับ
- อายุที่เพิ่มขึ้น
- การดื่มแอลกอฮอล์หรือใช้ยาบางชนิด
- โรคของระบบประสาท กล้ามเนื้อ หรือฮอร์โมนบางชนิด
3. นอนกรนในผู้หญิงกับผู้ชายต่างกันไหม
- ผู้ชาย มักมีอาการกรนดังและเห็นได้ชัด โดยเฉพาะผู้ที่มีน้ำหนักเกิน คอใหญ่ หรือดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ
- ผู้หญิง บางรายอาจกรนไม่ดังมาก แต่อาจมีอาการนอนไม่หลับ ตื่นบ่อย อ่อนเพลีย ปวดศีรษะตอนเช้า อารมณ์แปรปรวน สมาธิลดลง หรือหมดแรงในเวลากลางวัน หลังวัยหมดประจำเดือน ความเสี่ยงต่อการนอนกรนและ OSA อาจเพิ่มขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน น้ำหนักตัว และความตึงตัวของกล้ามเนื้อทางเดินหายใจดังนั้น ผู้หญิงที่กรนไม่ดังแต่รู้สึกอ่อนเพลียหรือนอนหลับไม่มีคุณภาพ ก็ไม่ควรมองข้าม
4. เมื่อก่อนไม่กรน ทำไมตอนนี้จึงนอนกรน
5. ถ้าผอมลง จะหายนอนกรนไหม
การลดน้ำหนักอาจช่วยให้อาการนอนกรนดีขึ้น แต่ไม่ได้ทำให้ทุกคนหายกรน
ในผู้ที่มีน้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน ไขมันที่สะสมบริเวณลิ้นและคอหอยอาจทำให้ทางเดินหายใจแคบลง การลดน้ำหนักจึงช่วยลดการอุดกั้นและทำให้อาการดีขึ้นได้
อย่างไรก็ตาม คนที่มีน้ำหนักปกติหรือรูปร่างผอมก็สามารถนอนกรนได้ หากมีปัจจัยอื่น เช่น คางเล็ก ผนังกั้นช่องจมูกคด ทอนซิลโต ลิ้นโต เพดานอ่อนหย่อน หรือกล้ามเนื้อทางเดินหายใจทำงานไม่ดี
ดังนั้น หากมีน้ำหนักเกิน การลดน้ำหนักควรเป็นส่วนหนึ่งของการรักษา แต่ผู้ป่วยบางรายอาจต้องรักษาสาเหตุอื่นร่วมด้วย
6. นอนคว่ำช่วยแก้นอนกรนได้จริงไหม
การเปลี่ยนท่านอนอาจช่วยลดการนอนกรนได้ในบางคน แต่โดยทั่วไปแนะนำให้นอนตะแคงมากกว่านอนคว่ำ
ผู้ที่กรนมากเวลานอนหงายอาจมีลิ้นและเนื้อเยื่อบริเวณคอตกไปด้านหลัง ทำให้ทางเดินหายใจแคบลง การนอนตะแคงจึงอาจช่วยให้เสียงกรนและการอุดกั้นลดลง
การนอนคว่ำอาจช่วยได้ในบางราย แต่ทำได้ยากในระยะยาว และอาจทำให้ปวดคอ ปวดหลัง หรือหายใจไม่สะดวก นอกจากนี้ยังไม่สามารถแก้สาเหตุจากจมูก ทอนซิล เพดานอ่อน หรือโครงสร้างใบหน้าได้
หากมีโรคหยุดหายใจขณะหลับระดับปานกลางหรือรุนแรง การเปลี่ยนท่านอนเพียงอย่างเดียวมักไม่เพียงพอ
7. ทำอย่างไรให้หายนอนกรน ต้องรักษาอย่างไร
แนวทางการรักษาอาจประกอบด้วย
- ปรับพฤติกรรม เช่น ลดน้ำหนัก นอนให้เพียงพอ นอนตะแคง และงดแอลกอฮอล์
- รักษาภูมิแพ้ คัดจมูก ไซนัสอักเสบ หรือทอนซิลโต
- ใช้เครื่องอัดอากาศแรงดันบวก เช่น CPAP หรือ PAP
- ใช้อุปกรณ์ในช่องปากเพื่อช่วยเลื่อนขากรรไกรล่างและลิ้นมาด้านหน้า
- ฝึกกล้ามเนื้อช่องปากและคอหอย
- ทำหัตถการหรือผ่าตัดแก้ไขบริเวณที่เป็นสาเหตุของการอุดกั้น
- ก่อนเลือกวิธีรักษา ผู้ป่วยควรได้รับการซักประวัติ ตรวจทางเดินหายใจ และในผู้ที่
- สงสัย OSA อาจต้องตรวจ sleep test เพื่อประเมินชนิดและระดับความรุนแรงของโรค
เมื่อใดควรพบแพทย์
ควรพบแพทย์หากมีอาการต่อไปนี้
- นอนกรนดังเป็นประจำเกือบทุกคืน
- มีช่วงหยุดหายใจ สำลัก หรือหายใจเฮือกขณะหลับ
- ตื่นมาไม่สดชื่น หรือปวดศีรษะตอนเช้า
- ง่วงมากผิดปกติในเวลากลางวัน
- มีความดันโลหิตสูง เบาหวาน โรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง หรือโรคอ้วน
- เด็กนอนกรนเรื้อรัง หายใจลำบาก สมาธิสั้น ผลการเรียนลดลง หรือเติบโตช้า
การนอนกรนอาจเป็นเพียงเสียงรบกวนในบางคน แต่ในบางรายอาจเป็นสัญญาณของโรคหยุดหายใจขณะหลับ สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่เพียงทำให้เสียงกรนเบาลง แต่ต้องค้นหาสาเหตุ ประเมินความรุนแรง และเลือกวิธีรักษาที่เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละคน
"นอนกรนแก้ได้ หากเข้าใจสาเหตุและรักษาอย่างถูกต้อง"
